स्वस्थ जीवनशैलीका लागि पर्याप्त निन्द्रा अति आवश्यक छ। तर, निन्द्राको आवश्यकता उमेर अनुसार फरक पर्न सक्छ। उमेर अनुसारको निन्द्रा आवश्यकता फरक हुन्छ र यसलाई ध्यानमा राखेर निन्द्रा लिंदा शारीरिक, मानसिक, र भावनात्मक स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पर्छ। निन्द्राको अभावले दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ, त्यसैले हरेक उमेर समूहले आफ्नो आवश्यकतानुसार पर्याप्त निन्द्रा लिनुपर्छ।
१. नवजात शिशु (०–३ महिना)
नवजात शिशुहरूलाई दिनमा १४ देखि १७ घण्टा सुत्नुपर्ने हुन्छ ।।उनीहरूको शरीर र मस्तिष्क द्रुत रूपमा विकसित भइरहेको अवस्थामा पर्याप्त निन्द्रा अत्यावश्यक हुन्छ। यो निन्द्रा छोटो–छोटो झपकीको रूपमा पनि बाँडिएको हुन सक्छ।
२. बालबालिका (१–२ वर्ष)
एक देखि दुई वर्षका बालबालिकाले ११ देखि १४ घण्टा सुत्नुपर्छ। यो उमेरमा पनि दिनभर झपकी लिन सक्छन्, तर मुख्य निन्द्रा रातमा हुनुपर्छ। यो उमेरमा बालबालिकाको शारीरिक र मानसिक विकास तीव्र रूपमा भइरहेकाले पर्याप्त निन्द्रा अनिवार्य छ।
३. पूर्व बालक (३–५ वर्ष)
पूर्व बालकहरूका लागि १० देखि १३ घण्टा सुत्नुपर्छ । उनीहरूले दिनभरको थकान हटाउन र स्वस्थ मानसिक विकासका लागि पर्याप्त निन्द्रा लिनुपर्छ। यो उमेरमा झपकीको आवश्यकता घट्न सक्छ, तर नियमित रात्री निन्द्रा महत्वपूर्ण रहन्छ।
४. बालक (६–१३ वर्ष)
यस उमेर समूहमा ९ देखि ११ घण्टा सुत्नुपर्छ । बालबालिकाको विद्यालय जीवन, खेलकुद, र अन्य गतिविधिहरूले गर्दा उनीहरूलाई शारीरिक र मानसिक थकान बढी हुन्छ। यसलाई हटाउन पर्याप्त निन्द्रा लिनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
५. किशोरावस्था (१४–१७ वर्ष)
किशोरहरूले ८ देखि १० घण्टा निन्द्रा लिनुपर्छ। यस उमेरमा शारीरिक र मानसिक परिवर्तनहरू तीव्र हुन्छन्, जसले गर्दा उनीहरूलाई निन्द्राको आवश्यकता बढी पर्न सक्छ। रातको समयमा पर्याप्त निन्द्रा नलिँदा उनीहरूको एकाग्रता, स्मरणशक्ति, र समग्र स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्न सक्छ।
६. युवा वयस्क (१८–२५ वर्ष)
युवा वयस्कहरूका लागि ७ देखि ९ घण्टा सुत्न पर्छ । यस उमेर समूहमा धेरैले अध्ययन, काम, वा अन्य जिम्मेवारीहरूका कारण निन्द्रालाई प्राथमिकतामा राख्दैनन्। तर, राम्रो स्वास्थ्य, एकाग्रता, र मानसिक ताजगीका लागि यो समूहले पर्याप्त निन्द्रा लिनु आवश्यक छ।
७. वयस्क (२६–६४ वर्ष)
वयस्कहरूका लागि पनि ७ देखि ९ घण्टा निन्द्रा उपयुक्त मानिन्छ। उमेरसँगै शारीरिक र मानसिक थकानको सामना गर्न, वयस्कहरूले पनि पर्याप्त निन्द्रालाई महत्त्व दिनुपर्छ। निन्द्राको कमीले दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।
८. ज्येष्ठ नागरिक (६५ वर्ष र माथि)
ज्येष्ठ नागरिकहरूका लागि ७ देखि ८ घण्टा सुत्न उचित हुन्छ । यो उमेरमा निन्द्राको गुणस्तर कम हुन सक्छ, र उनीहरूलाई रातभरि धेरै पटक उठ्ने समस्या पनि हुन सक्छ। यस्ता समस्याहरूको सामना गर्न, नियमित निन्द्रा तालिका बनाउने र शान्त वातावरणमा सुत्नाले मद्दत पुर्याउँछ।
