झरी परेको दिन, आकाशमा देखिएको इन्द्रेणीले एक अनौठो र सुन्दर दृश्य प्रस्तुत गर्छ। इन्द्रेणी, जसलाई अंग्रेजीमा ’रेनबो’ भनिन्छ, प्रकृतिको एउटा अद्भुत र अनुपम चमत्कार हो। यो कुनै पनि समयमा आकाशमा देखिन सक्ने भए तापनि, वर्षा पछि देखिने इन्द्रेणी विशेष गरी मनमोहक हुन्छ।
झरीको पानीले आकाशलाई सफा पारेपछि, सूर्यको किरण पानीका थोपा माथि पर्दा, त्यहाँ इन्द्रेणीको उत्पत्ति हुन्छ। सूर्यको किरणले पानीका स–साना कणहरूमाथि परावर्तन र अपवर्तन भएर सातवटा रंग देखापर्छन्। यी सात रंगहरू, क्रमशः बैजनी, निलो, आसमानी, हरियो, पहेँलो, सुन्तला र रातो, मिलेर एउटा पूर्ण बृताकार इन्द्रेणी बनाउँछन्। यद्यपि हामीले प्रायः आधा मात्र इन्द्रेणी देख्न सक्छौं, त्यसले पनि एकदमै सुन्दर दृश्य दिन्छ।
इन्द्रेणीको उत्पत्ति वैज्ञानिक दृष्टिकोणले बुझ्न सकिने भए पनि, यसले दिने भावनात्मक प्रभावलाई शब्दमा व्यक्त गर्न कठिन हुन्छ। इन्द्रेणी देख्दा धेरैलाई बाल्यकालको स्मरण हुन्छ। बाल्यकालमा, हामी इन्द्रेणीलाई कहिलेकाहीं चमत्कारिक, कहिलेकाहीं दैवीय चिन्हका रूपमा हेर्थ्यौं। नेपालको विविध भौगोलिक संरचना र मौसमका कारण, यहाँ विभिन्न स्थानहरूमा फरक–फरक समयमा इन्द्रेणी देखिन्छ। हिमाली क्षेत्रमा विशेष गरी मनमोहक इन्द्रेणी देख्न सकिन्छ, जहाँ इन्द्रेणीको रंग हिमालको पृष्ठभूमिमा झनै चम्किलो देखिन्छ। तराई क्षेत्रका खुला आकाशमा पनि इन्द्रेणीको दृश्य रमाइलो हुन्छ।
वर्षा पछि, जब आकाशमा इन्द्रेणी देखिन्छ, त्यो एउटा नयाँ सुरुवातको संकेतको रूपमा पनि लिइन्छ। प्रकृतिले पुनः आफ्नो रङहरू प्रदर्शन गरिरहेको जस्तो लाग्छ। यसले जीवनमा पनि कठिन समयपछि नयाँ सुरुवात सम्भव छ भन्ने प्रेरणा दिन्छ। इन्द्रेणीको यी सुन्दर रंगहरूले मानिसको मनमा शान्ति र आनन्द ल्याउँछ।
यसरी, झरी परेर आकाशमा देखिने इन्द्रेणीले प्रकृतिको सौन्दर्यलाई अझै उजागर गर्छ र हामीलाई हाम्रो वातावरणको अनमोलतालाई सम्झाउँछ। इन्द्रेणी केवल एक वैज्ञानिक प्रक्रिया नभएर, यो प्रकृतिले दिएको अनुपम उपहार हो, जसले हरेक उमेरका मानिसहरूलाई खुशी, शान्ति र आशा प्रदान गर्छ।
